
((فرانسیسکو گویا)) فیلسوف بزرگ اسپانیولی قرن نوزدهم که بیشتر به عنوان نقاش شهرت دارد نوشته است : ((با به خواب رفتن عقل ، هیولا زاده می شود.)) هنگام گسترش فناوری های ارتباطات ، این سوال مطرح می شود که آیا این فناوری ها درحال ایجاد هیولاهائی ازنوع جدید دربرابر دیدگان ما هستند یا نه؟
آیا عقل بیدار است ؟ بیدار به معنای واقعی کلمه ، یعنی هشیار ، انتقادی ؟ ویا این که خواب آلود بوده ودرهنگام خلاقیت ، تخیل ونو آوری ، ازمسیرخود منحرف می شود ودرعمل هیولا خلق می کند؟ درپایان قرن نوزدهم هنگامی که راه آهن به عنوان نعمتی در زمینه حمل ونقل پدیدار شد برخی افراد بدبین برترسناک بودن این وسیله تاکید داشتند ومی گفتند که ((مردم درتونل ها دچار خفقان ومرگ خواهند شد)) آنها معتقد بودندکه درسرعت های بالاتر از 50 کیلومتر خون ازبینی وگوش مسافران جاری خواهد شد ودچار تشنج های مرگبار خواهند شد . این گونه افراد بدبین حرفه ای ، درهرنوآوری ، نشانه هائی ازآخرزمان می بینند . آنها همواره درباره پیشرفت عقل تردید دارند ، درنظر این تاریک اندیشان ، هیچ ثمری ازاین پیشرفتها حاصل نخواهد شد ، درحالی که افراد دراشتباه هستند.
باید بپذیریم که پیشرفتها نیز هم جنبه های مثبت وهم جنبه های منفی به همراه دارند . به عنوان مثال ، مسلم است که قطار، هنگام حمل انسانها وبار چیز خوبی است، اما اگر افرادی را به سمت اردوگاه مرگ هدایت کند ، دیگر چیز خوبی به شمار نمی رود.
اینترنت نیز چون قطار ، محصول یک فناوری است که به خودی خود ، نه خوب است ونه بد ، بلکه تنها به نوع استفاده ای که ازآن می کنیم بستگی دارد . به همین سبب است که اکنون عقل باید بیش ازهرزمان دیگری بیدار باشد وبه خواب نرود.
اطلاع رسانی فقط درصورتی که مارا به دیگر انسانها نزدیکتر کند، به ما دانش وتعقل بیشتری خواهد داد . اما ، ما با امکان دسترسی از راه دور به تمامی مدارکی که مورد نیازمان است ، برخطر بی توجهی به دیگر انسانها ودرنتیجه ((بی اطلاعی )) خواهیم افزود. از این پس، کلیدفرهنگ درتجربه ودانش قرار ندارد ، بلکه به قابلیت جست وجوی اطلاعات درشبکه ها ومنابع مختلف اینترنت وابسته است. ممکن است به کلیه اطلاعات ممکن دسترسی داشته باشیم ، اما درعین حال از دنیا بی اطلاع باشیم وندانیم که درکدام جهان اجتماعی ، اقتصادی وسیاسی به سر می بریم.
به این ترتیب اطلاع رسانی امروز دیگر نوعی ارتباط با دیگران نیست . چگونه می توان بر پایان یافتن ارتباط واقعی ومستقیم فرد با فرد تاسف نخورد؟
غالب شهروندان دربرابر سخنان نوگرایان وفن گرایان تسلیم می شوند . آنها حاضرند خودرا با جهان جدیدی سازگار کنند که گفته می شود اجتناب نا پذیر است . آنها هیچگونه مخالفت ومقاومتی دربرابر این هجوم به معنویت واخلاق نشان نمی دهند .
برگرفته از: نشریه کارآفرین
هرگونه دخالت ويا ايجاد محدوديت ناشي از برنامه هاي اقتصادي دولت وتصميم گيريهاي عوامل خارج از منطقه كه بر وضعيت فعاليتهاي آزاد اتباع خارجي تاثير منفي بگذارد ، سبب ترديد واحتياط سرمايه گذاران شده واساس طرح ريزيهاي منطقه آزاد را به زير سؤال مي برد.
تقويت ، پشتيباني وحمايت مادي ومعنوي از مناطق آزاد به گونه اي پيوسته ازسوي دولت ومسئولان اجرائي وكمك به پيشبرد هدفهاي اعلام شده ، نقش مهمي درتوسعه فعاليتهاي مناطق آزاد دارد.دراين راستا توجه به اين نكته اساسي ضروري است كه مناطق آزاد درهرحال بخشي ازخاك كشورخودي وبرنامه هاي آن در راستاي پيشبرد اهداف برنامه توسعه اقتصادي – اجتماعي است . بي تفاوتي نسبت به طرحهاي زيربنائي كه مي بايستي درمرحله آماده سازي اين مناطق به اجرا گذارده شود ، مي تواند مجموعه برنامه هاي طراحي شده جهت ادغام دربازار جهاني ازطريق مشاركت صنعتي – بازرگاني با كشورهاي پيشرفته تر صنعتي را به خطر اندازد وسرمايه گذاريهاي مورد انتظار با خارجيان را كلا" منتفي گرداند.
منطقه آزاد مكاني براي توسعه فعاليتهاي گوناگون اقتصادي دراتطباق با شرايط مناسب طبيعي ، اقليمي واجتماعي ازطريق پيوند نيروهاي داخلي با بازارهاي بين المللي است . دراين صورت چگونگي رفتار با اتباع بيگانه ، به ويژه سرمايه گذاراني كه مايل به فعاليت دراين مناطق هستند ، مي تواند الگوئي مناسب يا بازدارنده درجهت همكاريهاي بين المللي ، درمجموع كشور ، تلقي شود.آزادي فعاليت دراين مناطق درسطح قابل پذيرش براي سرمايه گذاران (ازطريق اعمال قوانين جاري واعطاي امتيازات ويژه با شرايط مساوي ، به همه اتباع خارجي ) ويژگي اصلي اين گونه مناطق به شمار مي رود.
بنابراين هرگونه دخالت ويا ايجاد محدوديت ناشي از برنامه هاي اقتصادي دولت وتصميم گيريهاي عوامل خارج از منطقه كه بر وضعيت فعاليتهاي آزاد اتباع خارجي تاثير منفي بگذارد ، سبب ترديد واحتياط سرمايه گذاران شده واساس طرح ريزيهاي منطقه آزاد را به زير سؤال مي برد.
نكته مهم آن است كه اگر شرايط براي تامين فضاي ياد شده كه شيوه زندگي اتباع خارجي را نيز شامل مي شود ، فراهم نباشد ، انتظار گسترش فعاليتهاي صنعتي – تجاري در منطقه آزاد معقولانه نخواهد بود.
هرمنطقه آزاد ، درطي فعاليت خود ، درصورت دارا بودن شرايط فوق ، دوپيوند سازمان يافته با اقتصاد ملي وانتقال قضاي باز اقتصادي منطقه به درون اقتصاد ملي وكمك به حذف تدريجي كليه قوانين ومقررات دست وپاگير ومانع توليد ؛ وديگري پيوند با اقتصاد جهاني وجذب فضاي حاكم بر اقتصاد بين الملل به درون منطقه آزاد ، البته اين دوپيوند ، معمولا" همزمان وموازي است ودرصورت موفقيت ، منطقه آزاد پلي بين اقتصاد محدود وبسته ملي با اقتصاد بين المللي شده واقتصاد ملي پيوستگي روز افزوني با اقتصاد باز وپوياي جهاني پيدا مي كند. اين پيوستگي ، موجب بهره گيري از امكانات بين المللي در زمينه تكنولوژي ، سرمايه ، مديريت ونيروي انساني متخصص مي گردد ، وفرآيند توسعه را شتاب مي بخشد .
برگرفته از:ماهنامه بررسيهاي بازرگاني
مزيت منطقه آزاد دراين است كه اگر درست طراحي واجرا شود مي تواند فضاي مناسب جهت گسترش سرمايه گذاريهاي صنعتي – تجاري سودده با همكاري خارجيان را بوجود آورده وازاين طريق به پيشبرد تكنولوژي توليد صنعتي ، بازاريابي دركشورهاي ديگر ، اصلاح سياستها وتقويت توان اداري – فني جهت توسعه صنعتي ياري رساند .
منطقه آزاد ، ناحيه اي ازقلمرو كشوراست كه خارج ازمحدوده قانوني ، اداري وفيزيكي تاسيسات گمرگي قراردارد . ورود وخروج سرمايه وسودبه آن وجابجائي نيروي كار متخصص درمنطقه بسهولت صورت مي گيرد، وكالاها وموادخارجي كه منع قانوني نداشته باشد را مي توان بدون هرگونه مانع گمرگي ، ترانزيت ويا درانبارهاي آن نگهداري ويا دركارخانه هاي مستقر درآن تغيير شكل داده وبه كالاهاي ديگر تبديل نمود.اينگونه توليدات ، بيشتر جهت گيري صادراتي دارد ودرصورتيكه به كشورميزبان وارد شوند، مشمول مقررات وقوانين گمرگي آن خواهد شد.با اين حال ذخيره سازي قبلي مواد ، قطعات وكالاها جهت ورود به كشورميزبان ، تحويل سريع سفارشات داخلي را امكان پذير مي سازد وهمزمان به دليل سرعت عمل ، درهزينه هاي واردات وتوليد صرفه جوئي مي شود. فعاليت دراين مناطق از امتيازات ويژه اي ، چون : معافيتهاي مالياتي برعمليات توليد ، بازرگاني ، دستمزدهاي پرداختي ، سودسهام وجزآن برخوردار است، ودرجهت ايجاد انگيزه بيشتر ، برطبق قوانين موضوعه ، مزايائي براي سرمايه گذاريهاي توليدي خارجي ، فراتر از آنچه درداخل كشور ميزبان جاري است، درنظر گرفته مي شود.
بنابراين ازديدگاه توسعه اقتصاد ملي ، ايجاد يك منطقه آزاد مي تواند همچون دريچه اي به جهان خارج ، آزادي مبادلات تجاري را تامين كرده وبه جذب برخي تخصص هاي فني وسرمايه اي كه مورد نياز جريان توسعه صنعتي كشور است ، ياري رساند، وازنظر منطقه اي نيز عاملي جهت تحرك بخشيدن به اقتصاد نواحي مجاور خودشده وحركت سرمايه ، نيروي كار ومديريت به مناطق عقب مانده ومحروم را تسريع كند.
بدين ترتيب ايجاد مناطق آزاد را نه به صورت اقدامي مجزا ومنفك از اقتصاد ملي ، بلكه بايد بخشي از تلاش گسترده تر جهت توسعه اقتصادي – اجتماعي تلقي كرد.درنتيجه ، ايجاد مناطق آزاد دربطن فعاليتهاي اقتصادي ملي ، الزاما" فراگردي هدفمند به شمار مي آيد كه وظيفه آن كمك به رشد اقتصادي ، تقويت صنعتي شدن وفراهم سازي امكان مبادلات بازرگاني ، به ويژه درزمينه هاي صادراتي است.
مناطق آزادي كه دركشورهاي درحال توسعه احداث شده اند ، نتايج وعملكردهاي متفاوتي داشته اند . اگرچه تجربه هاي موجود حاكي از موفقيتهاي زيادي درهمه كشورها نيست، با اين همه درشرايطي كه توانائي براي اجراي سياستهاي فراگير آزادسازي ، به ويژه برقراري معافيتهاي گمرگي گسترده درسطح كشوري، وجودنداردوامكان ورود به بازارهاي بين المللي نيز با موانع زيادي مواجه است، منطقه آزاد مي تواند به عنوان مهمترين ابزار توسعه صنعتي وافزايش صادرات ازطريق جذب سرمايه هاي خارجي كاملا" موثرباشد.
مزيت منطقه آزاد دراين است كه اگر درست طراحي واجرا شود مي تواند فضاي مناسب جهت گسترش سرمايه گذاريهاي صنعتي – تجاري سودده با همكاري خارجيان را بوجود آورده وازاين طريق به پيشبرد تكنولوژي توليد صنعتي ، بازاريابي دركشورهاي ديگر ، اصلاح سياستها وتقويت توان اداري – فني جهت توسعه صنعتي ياري رساند .
افزون براين ، منطقه آزاد مي تواند همچون الگوئي مناسب براي اقتصاد منطقه اي به دريافت مهارتهاي جديد وگسترش آن دربخشهاي مختلف بپردازد.منطقه آزاد درصورت موفقيت مي تواند برروي اشتغال ، ترازپرداختها واصلاح مسير توسعه اقتصاد ملي اثرات مثبتي داشته باشد.
برگرفته از: ماهنامه بررسيهاي بازرگاني



